ΤΟ 1821 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ & ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
1779

Εκτελείται ο Κοσμάς ο Αιτωλός

Ο μοναχός Κοσμάς ο Αιτωλός έδρασε κατά τις δεκαετίες του 1760 και 1770, κυρίως στη Μακεδονία, την Ήπειρο και τη νότια Αλβανία, παρακινώντας τους πιστούς να μείνουν προσηλωμένοι στη χριστιανική θρησκεία και να στραφούν προς την παιδεία, την οποία έβλεπε ως βάση για την θρησκευτική και ηθική αναγέννηση και σωτηρία των Ελλήνων. Προς τούτο, δημιούργησε ο ίδιος δεκάδες ελληνικά σχολεία. Συχνά το κήρυγμά του είχε και εθνικό περιεχόμενο, με αναφορές στην απελευθέρωση του ελληνικού έθνους, για αυτό και θεωρήθηκε πως προωθούσε πατριωτικές ιδέες και στόχευε στην επανάσταση των χριστιανών εναντίον του Πασά. Παράλληλα, οι λόγοι του εναντίον της αδικίας έγιναν αντιληπτοί ως ένας τρόπος να ανατραπεί το κοινωνικό καθεστώς. Κατά την διάρκεια των Ορλωφικών οι Τούρκοι υποπτεύονταν πως εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των Ρώσων. Μετά από συκοφαντίες εχθρών του εκτελέστηκε στη σημερινή Αλβανία τον Αύγουστο του 1779.