Ο Φώτης Κόντογλου ζωγραφίζει τον τοίχο του σπιτιού του
200 ΧΡΟΝΙΑ : ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ
1932

Ο Φώτης Κόντογλου ζωγραφίζει τον τοίχο του σπιτιού του

Το 1923 ο νεαρός ζωγράφος και συγγραφέας Φώτης Κόντογλου (1895-1965) επισκέφτηκε πρώτη φορά το Άγιον Όρος. Ένα χρόνο αργότερα, το 1924, πραγματοποίησε την πρώτη του έκθεση στην Αθήνα, στο Λύκειο Ελληνίδων, με αντίγραφα από τοιχογραφίες και εικόνες. Το μήνυμα για «επιστροφή στην παράδοση» με άξονα τη βυζαντινή και τη λαϊκή τέχνη, σταδιακά κυριάρχησε στο έργο του ζωγράφου και λογοτέχνη, ο οποίος γεννήθηκε στο Αϊβαλί, σπούδασε ζωγραφική στην Αθήνα και το Παρίσι, όμως από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 στράφηκε συνειδητά προς τη μελέτη της βυζαντινής ζωγραφικής. 

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, κομβικής σημασίας ήταν η τοιχογράφηση ενός τοίχου του σπιτιού του, με τη συνδρομή των μαθητών του Νίκου Εγγονόπουλου και Γιάννη Τσαρούχη, το 1932. Στις τοιχογραφίες αυτές, φιλοτεχνημένες σε βυζαντινό ύφος, ο Κόντογλου απεικόνισε συγγραφείς και ζωγράφους που θαύμαζε (Όμηρος, Πλούταρχος, Μανουήλ Πανσέληνος, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος κ.ά.) αλλά και σκηνές από εξωτικούς τόπους (Ο ευτυχισμένος Κονέκ-Κονέκ, Οι ανθρωποφάγοι της Καραϊβικής, ο Φακίρης της Ινδίας κ.ά.), που συναντούμε στα σπουδαία βιβλία του, όπως Πέδρο Καζάς, Βασάντα, Ο Αστρολάβος κ.ά. Πρόκειται για μια προσωπική εικονογραφία που ταυτόχρονα αποτέλεσε ένα είδος «μανιφέστου» για τη στροφή της ελληνικής ζωγραφικής προς τη βυζαντινή παράδοση, που ο Κόντογλου μελέτησε αρχικά στον Άθωνα.