Πεθαίνει ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ
200 ΧΡΟΝΙΑ : ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ
1934

Πεθαίνει ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ

«Θυμούμαι πάντα το Θεόφιλο όταν συλλογίζομαι τον Μακρυγιάννη. Σας έλεγα πως ο Μακρυγιάννης είναι από τις πιο μορφωμένες ψυχές του νέου ελληνισμού, το ίδιο πιστεύω και για το Θεόφιλο, αν η λέξη μόρφωση σημαίνει πνευματική μορφή», έγραφε ο Γιώργος Σεφέρης στις Δοκιμές. Ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ γεννήθηκε το 1871 στη Βαρειά Λέσβου και πέθανε στη Μυτιλήνη το 1934. Διδάχτηκε τη ζωγραφική από τον αγιογράφο παππού του Κωνσταντή (Χατζή) Μιχαήλ και από το 1883 έως το 1897 (;) έζησε στη Σμύρνη εργαζόμενος ίσως για το ελληνικό προξενείο. Μετά τη λήξη του Πολέμου του 1897 –όπου κατετάγη εθελοντής– εγκαταστάθηκε στο Πήλιο μέχρι το 1925, οπότε επέστρεψε στη Μυτιλήνη. Τόσο στο Πήλιο όσο και στη Λέσβο, ο Θεόφιλος εργάστηκε ως ζωγράφος, φιλοτεχνώντας τοιχογραφίες σε σπίτια (π.χ. οικία Γιάννη Κοντού / Μουσείο Θεόφιλου, Ανακασιά Βόλου) και σε καταστήματα, ζωγραφίζοντας πίνακες σε ξύλο και σε χαρτόνι. Εμπνεόμενος από λαϊκές φυλλάδες, εικόνες και τυπώματα, ο Θεόφιλος ήταν ένας από τους τελευταίους κρίκους μιας ζωγραφικής παράδοσης που χανόταν στα χρόνια τους Τουρκοκρατίας. Ήταν, επίσης, μια ιδιαίτερη περίπτωση λαϊκού δημιουργού, που ανακαλύφθηκε από τον Στρατή Ελευθεριάδη / Τεριάντ και την ελληνική διανόηση και έγινε σύμβολο της υποτιμημένης λαϊκής τέχνης σε μια εποχή που ήταν ζητούμενο η «επιστροφή στην παράδοση».